zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Ośrodki i ścieżki edukacyjne

Pin It

Ośrodek edukacji ekologicznej to placówka realizująca zadania z zakresu edukacji ekologicznej. W edukacji leśnej jest to całoroczny obiekt, dysponujący odpowiednim zapleczem: biblioteczką, salą dydaktyczną, środkami i pomocami dydaktycznymi, wystawami (eksponatami), sprzętem audio-wideo (Chrzanowski 2007).

Przyrodnicze ścieżki edukacyjne to jeden z rodzajów szlaków turystycznych. Mają one spełniać tzw. funkcje ekologiczne – realizować zadania wynikające z ochrony przyrody, sterowania ruchem turystycznym i edukacji ekologicznej (Styparek 2002 za Kurczewski 2009). Zazwyczaj ich trasa jest trwale oznakowana w terenie, a w interesujących pod względem przyrodniczym miejscach wyznaczone są przystanki z tablicami informacyjnymi. Dzięki nim uczniowie oraz turyści mogą mieć bezpośredni kontakt z przyrodą ożywioną i nieożywioną, a często także mogą poznać historię regionu. Pierwsze ścieżki przyrodnicze powstały w parkach narodowych Stanów Zjednoczonych w połowie XX w. W Polsce pierwsza ścieżka powstała w Kampinoskim Parku Narodowym w 1974 roku (Okołów 1984).

Ośrodki edukacji ekologicznej oraz ścieżki przyrodnicze stanowią niezwykle ważną pomoc w nauczaniu, głównie przyrody, biologii i geografii, ale także innych przedmiotów. Mogą one jednak być wykorzystywane nie tylko w edukacji formalnej, ale również przez indywidualnych turystów, jako miejsca informacji o przyrodzie regionu, czy tematyczne szlaki turystyczne.


Baza ośrodków edukacji ekologicznej i ścieżek przyrodniczych została opracowana i jest stale aktualizowana przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska (CDPGŚ). Baza liczy 38 ośrodków oraz 276 ścieżek wg stanu na dzień: 18.07.2017 r.

Dane przestrzenne - lokalizacja ośrodków edukacji ekologicznej i ścieżek przyrodniczych (wraz z przystankami) - dostępne są w Otwartym Regionalnym Systemie Informacji Przestrzennej: ORSIP-Moduł Przyroda (katalog: "Turystyka i edukacja przyrodnicza").

interact
ZOBACZ BAZĘ

Baza powstała w 2009 roku, w oparciu o dane ankietowe, publikowane oraz internetowe, zebrane przez CDPGŚ. W 2009 roku rozesłano ponad 200 ankiet do wszystkich gmin, nadleśnictw oraz znanych ośrodków zajmujących się edukacją ekologiczną w województwie śląskim. Baza zawiera informacje na temat lokalizacji, proponowanych zagadnień (w przygotowaniu), dodatkowej infrastruktury (ławki ze stolikami, tablice informacyjne, kładki, wieże widokowe itp.), liczby przystanków, sposobu oznaczenia trasy oraz publikacji źródłowych (przewodniki, foldery). Część z nich znajduje się w bibliotece CDPGŚ (katalog zbiorów bibliotecznych dostępny jest on-line pod adresem: http://biblioteka.cdpgs.katowice.pl/).

interactBaza jest stale aktualizowana, na bieżąco przesyłać można uwagi lub dostrzeżone braki w bazie oraz wypełnione ankiety. Wytyczne dotyczące sposobu wypełniania oraz wzór ankiety zamieszczono na stronie internetowej: http://www.cdpgs.katowice.pl/edukacja-przyrodnicza/bazy-edukacyjne. Wypełnione ankiety można przesłać drogą elektroniczną (e-mail: edukacja(a)cdpgs.katowice.pl), bądź listownie (Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, ul. Graniczna 29 (budynek firmy BIPROMET S.A.), 40-017 Katowice). Dodatkowych informacji udziela referent ds. edukacji, pani Agata Kloczkowska, e-mail: edukacja(a)cdpgs.katowice.pl, tel. (+48 32) 757 47 21, 757 47 26 wew. 622


Celem powstania tematycznej bazy danych o ośrodkach edukacji ekologicznej oraz ścieżkach przyrodniczych było ułatwienie dostępu do informacji oraz popularyzacja interesujących przyrodniczo miejsc województwa śląskiego. Informacje zawarte w bazie przydatne będą przede wszystkim szkołom i placówkom oświatowo-wychowawczym, ale również innym zainteresowanym.

W przypadku ośrodków edukacji ekologicznej w bazie uwzględniane są wszystkie placówki realizujące zajęcia z zakresu edukacji ekologicznej, bądź przyrodniczej (konkursy, prelekcje, wystawy, warsztaty terenowe). Cześć z nich to rozbudowane obiekty, których działalność skupia się gównie na edukacji ekologiczno-przyrodniczej. Posiadają one sale edukacyjne wyposażone w środki dydaktyczne, często także salę muzealną i bibliotekę, a niektóre dysponują również własną bazą noclegową. Pozostałe to obiekty mniejsze, np. składające się z jednej sali. W bazie gromadzone są też dane o ośrodkach, których działalność koncentruje się na innych dziedzinach, ale realizują one również działania z zakresu edukacji ekologiczno-przyrodniczej.

W odniesieniu do ścieżek gromadzone w bazie dane dotyczą takich tras, które są oznakowane w terenie, bądź opisane w przewodnikach. Uwzględniono zarówno ścieżki piesze jak i rowerowe. Zbierane są też informacje o wszystkich przystankach zlokalizowanych na trasach poszczególnych ścieżek.

Zakres gromadzonych danych dla ośrodków edukacji ekologicznej obejmuje: (1) Lokalizację (gmina, miejscowość, adres, dane kontaktowe), (2) Stronę internetową ośrodka, (3) Rok powstania, (4) Zarządzającego, (5) Informację o dostępności dla osób niepełnosprawnych, (6) Liczbę i rodzaj miejsc noclegowych, (7) Możliwość wykupienia wyżywienia, (8) Wyposażenie (sprzęt laboratoryjny, sprzęt audiowizualny, pomoce dydaktyczne, sala muzealna, biblioteka), 9. Zajęcia edukacyjne w ośrodku: rodzaj zajęć (warsztaty w ośrodku, poza ośrodkiem, warsztaty terenowe, konkursy itp.), typ zajęć (dendrologiczne, faunistyczne, ornitologiczne, geologiczne, artystyczne, etnograficzne itp.), opis zajęć, odbiorca zajęć, czas trwania zajęć, liczba osób mogących uczestniczyć w zajęciach, łączna liczba osób uczestniczących w zajęciach w poszczególnych latach.

W przypadku ścieżek i przystanków zbierane są następujące dane: (1) Lokalizacja ścieżki (makroregion, gmina, miejscowość, nadleśnictwo, leśnictwo), (2) Dojazd (możliwość dojazdu środkami komunikacji publicznej), (3) Typ (np. faunistyczna, florystyczna, leśna, nadwodna, geologiczna, przyrodniczo-historyczna, ogólnoprzyrodnicza), (4) Twórca, (5) Zarządzający, (6) Stan zachowania, (7) Rok utworzenia, (8) Możliwość zwiedzania z przewodnikiem, (9) Długość ścieżki, (10) Możliwość powrotu do punktu wyjścia, (11) Rodzaj ścieżki (piesza, rowerowa), (12) Liczba przystanków (wraz z ich nazwami, opisem i lokalizacją), (13) Sposób oznakowania, (14) Dodatkowa infrastruktura (ławki, wieże widokowe, kładki itp.), (15) Dostępność dla osób niepełnosprawnych, (16) Materiały dodatkowe związane ze ścieżką (przewodniki, foldery, mapy itp.), (17) Strona internetowa ścieżki.

Baza danych współdziała z systemami GIS (ORSIP - Moduł Przyroda), zatem poza dostępem do informacji opisowej, umożliwia dostęp do informacji przestrzennej - wizualizację obiektów związanych z omawianym zasobem danych oraz wykonywanie analiz przestrzennych o różnym stopniu zaawansowania. Serwis mapowy udostępnia również formularz do przesyłania zgłoszeń na wybrane, terenowe warsztaty przyrodnicze.

Zebranie w jednym miejscu informacji o wyznaczonych w województwie śląskim ścieżkach przyrodniczych oraz istniejących ośrodkach edukacji ekologicznej, pozwoli łatwiej planować kolejne tego typu obiekty oraz ułatwi zlokalizowanie miejsc, w których brakuje, bądź jest ich niewiele, a w przypadku ścieżek, także miejsc, gdzie brakuje ścieżek określonego typu. Zawarte w bazie dane nt. rodzaju i tematyki zajęć realizowanych w ośrodkach edukacji ekologicznej ułatwią zainteresowanym nie tylko wybór odpowiednich zajęć, ale także umożliwią ośrodkom zweryfikowanie swojej oferty edukacyjnej w porównaniu do pozostałych ośrodków.

Baza wymaga stałej aktualizacji z uwagi na powstające nowe ośrodki i ścieżki, ale również dlatego, że niektóre ośrodki zaprzestają swojej działalności, bądź zmieniają ofertę edukacyjną, a ścieżki ulegają zniszczeniu i nie zawsze są odnawiane. Wg danych z bazy CDPGŚ w latach 2010-2015 powstały 44 przyrodnicze ścieżki edukacyjne, czyli 16% wszystkich zgromadzonych w bazie. Proces pozyskiwania danych oraz ich aktualizacji będzie usprawniony w najbliższych latach, dzięki umożliwieniu sprawnego zgłaszania nowo powstałych ścieżek, ofert edukacyjnych, bądź zachodzących zmian poprzez Ogólnodostępną Bazę Danych BIOGEO-SILESIA ORSIP.

Dane zasilające bazę zbierane są za pomocą ankiet wypełnianych przez urzędy miast i gmin, nadleśnictwa, parki krajobrazowe oraz organizacje pozarządowe z terenu województwa śląskiego. Informacje pochodzą również z publikacji (książek, broszur, folderów, przewodników po ścieżkach) oraz źródeł internetowych. Część danych, głównie o przebiegu niektórych ścieżek oraz lokalizacji i tematyce przystanków, została zebrana podczas inwentaryzacji terenowych prowadzonych przez CDPGŚ.

 

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr J.B. Parusel (dyrektor CDPGŚ)

WSL logo kolor poziom cdpgs logo box

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Po zapisaniu prześlemy email potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy


Warunki ponownego wykorzystywania bazy danych ośrodków i ścieżek edukacyjnych, autorstwa Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska.

Ponowne wykorzystywanie, w sposób stały i bezpośredni w czasie rzeczywistym, informacji (sektora publicznego) o środowisku, gromadzonych i przechowywanych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ w serwisie internetowym „Śląskie. Przyroda!”, jest bezpłatne.

Użytkownik ponownie wykorzystujący powyższe informacje ma obowiązek:

  • wskazać źródło pozyskania informacji oraz określić czas, w którym informacja została wytworzona i pobrana od podmiotu zobowiązanego (CDPGŚ),
  • poinformowania o przetworzeniu informacji ponownie wykorzystywanej, a w szczególności do wskazania, czy informacja wykorzystana została w całości czy we fragmentach, a jeżeli tak to w jakich,
  • poinformowania o nazwie twórcy bazy danych – Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska.

Użytkownik może ponownie wykorzystywać bazę danych do celów komercyjnych i niekomercyjnych, tworzyć i rozpowszechniać kopie bazy danych, w całości lub we fragmentach, oraz wprowadzać zmiany i rozpowszechniać utwory zależne, pod warunkiem, że nie naruszy to ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2016 poz. 666) oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz.U. 2001 nr 128 poz. 1402 z późn. zm.), z zastrzeżeniem praw przysługujących podmiotom trzecim.

Warunki ponownego wykorzystywania informacji (sektora publicznego) o środowisku udostępnionych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ, stanowią ofertę zawierającą te warunki. Ponowne wykorzystywanie informacji udostępnionych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ, uważa się za przyjęcie przez Użytkownika niniejszej oferty.

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska nie ponosi odpowiedzialności za:

  • treść informacji sektora publicznego przetworzoną przez podmiot ponownie wykorzystujący tę informację,
  • rezultaty przetworzenia informacji sektora publicznego ponownie wykorzystywanej,
  • dalsze udostępnienie informacji sektora publicznego przez podmioty ponownie je wykorzystujące z naruszeniem przepisów regulujących ich ochronę (dot. ochrony danych osobowych, tajemnic ustawowo chronionych, ochrony prawa do prywatności itp.)

Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 lutego 2016 roku o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. 2016, poz. 352)

Warunki ponownego wykorzystywania bazy danych ośrodków i ścieżek edukacyjnych, autorstwa Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska.

Ponowne wykorzystywanie, w sposób stały i bezpośredni w czasie rzeczywistym, informacji (sektora publicznego) o środowisku, gromadzonych i przechowywanych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ w serwisie internetowym „Śląskie. Przyroda!”, jest bezpłatne.

Użytkownik ponownie wykorzystujący powyższe informacje ma obowiązek:

Użytkownik może ponownie wykorzystywać bazę danych do celów komercyjnych i niekomercyjnych, tworzyć i rozpowszechniać kopie bazy danych, w całości lub we fragmentach, oraz wprowadzać zmiany i rozpowszechniać utwory zależne, pod warunkiem, że nie naruszy to ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 2016 poz. 666) oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych (Dz.U. 2001 nr 128 poz. 1402 z późn. zm.), z zastrzeżeniem praw przysługujących podmiotom trzecim.

Warunki ponownego wykorzystywania informacji (sektora publicznego) o środowisku udostępnionych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ, stanowią ofertę zawierającą te warunki. Ponowne wykorzystywanie informacji udostępnionych w systemie teleinformatycznym CDPGŚ, uważa się za przyjęcie przez Użytkownika niniejszej oferty.

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska nie ponosi odpowiedzialności za:

Podstawa prawna: ustawa z dnia 25 lutego 2016 roku o ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz.U. 2016, poz. 352)