zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Łowiectwo

Pin It
Podstawy prawne

Zasady prowadzenia gospodarki łowieckiej na terenie całego kraju regulują przepisy ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. Nr 147, poz. 713 z późn. zm.). Łowiectwo, jako element ochrony środowiska przyrodniczego, w rozumieniu ustawy oznacza ochronę zwierząt łownych i gospodarowanie ich zasobami w zgodzie z zasadami ekologii oraz zasadami racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej i rybackiej. Zwierzęta łowne stanowią własność Skarbu Państwa, a gospodarowanie ich populacjami odbywa się na drodze gospodarki łowieckiej, prowadzonej w głównej mierze przez Polski Związek Łowiecki (PZŁ).

Listę gatunków zwierząt łownych określa Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 11 marca 2005 r. (Dz.U. 2005 nr 45 poz. 433). Dodatkowo w odrębnym rozporządzeniu określane są okresy, w których dozwolone jest polowanie na dany gatunek. Obecnie lista zawiera 31 gatunków zwierząt, przy czym na odstrzał łosi obowiązuje moratorium (nie można więc polować na ten gatunek, mimo iż znajduje się na liście gatunków łownych).

Obwody łowieckie

Gospodarka łowiecka prowadzona jest w oparciu o obwody łowieckie, czyli obszary gruntów o ciągłej powierzchni liczącej co najmniej 3 tys. ha, na którym istnieją odpowiednie warunki do prowadzenia gospodarki łowieckiej.Podziału na obwody łowieckie dokonuje na drodze uchwały sejmik województwa, uwzględniając zasady:optymalnego zaspokojenia potrzeb w zakresie ochrony, zachowania i rozwoju populacji zwierząt łownych; unikania dzielenia zbiorników wodnych orazwytyczania granic po naturalnych, trwałych i wyraźnych znakach w terenie.W skład obwodów łowieckich nie wchodzą: parki narodowe i rezerwaty przyrody lub ich części (z wyłączeniem rezerwatów lub ich części na których polowania nie zostały zabronione), miasta i miejscowości w granicach obejmujących zabudowania, budowle, zakłady i urządzenia oraz tereny przeznaczone na cele społeczne, kultu religijnego, przemysłowe, handlowe i inne cele gospodarcze, a także obiekty o charakterze zabytkowym i specjalnym w granicach ich ogrodzeń.

Obwody łowieckie dzielą się na leśne (co najmniej 40% powierzchni lasu) oraz polne (pozostałe).Podlegają one wydzierżawieniu kołom łowieckim Polskiego Związku Łowieckiego, bądź decyzją ministra właściwego do spraw środowiska pozostają wyłączone z wydzierżawiania.Obwody te wydzierżawia, na wniosek Polskiego Związku Łowieckiego, regionalny dyrektor PGL Lasy Państwowe (obwody leśne) lub starosta (polne).

Obecnie obowiązuje podział województwa śląskiego na 213 obwodów łowieckich, zgodnie z uchwałą nr IV/30/9/2013 Sejmiku Województwa Śląskiego z dn. 21 stycznia 2013 w sprawie podziału województwa śląskiego na obwody łowieckie. Zaprezentowane poniżej dane dotyczą jednak sezonu łowieckiego 2009/2010 w którym obowiązywał wcześniejszy podział na 225 obwodów łowieckich, w tym 7 obwodów wyłączonych z wydzierżawienia będących w zarządzie Lasów Państwowych. Pozostałe 218 obwodów dzierżawiły koła łowieckie Polskiego Związku Łowieckiego.

Gospodarka populacjami zwierząt łownych
Gospodarka w obwodach łowieckich dzierżawionych przez koła PZŁ w sezonach 2003/2004-2009/2010

Zwierzęta łowne w województwie śląskim, pomimo szeregu niekorzystnych zjawisk – dużego zaludnienia, silnego oddziaływania przemysłu, jak również gęstej sieci drogowej − są bogato reprezentowane. Poszczególne gatunki charakteryzują się różną liczebnością: liczebność zwierzyny drobnej, zwłaszcza kuropatwy i zająca, podobnie jak w całej Polsce, wykazuje tendencję spadkową, natomiast większość gatunków zwierzyny grubej utrzymuje liczebność na dotychczasowym poziomie lub ją zwiększa.

Dzięki obowiązującemu moratorium stopniowo zwiększa się populacja łosi, która pod koniec analizowanego okresu oceniania była na 68 osobników. Stosunkowo stabilne są stany i pozyskanie saren, które w sezonie łowieckim 2009/2010 kształtowały się odpowiednio na poziomie 33436 os. i 6765 os. W przypadku jelenia szlachetnego wraz ze wzrostem populacji rośnie też pozyskanie tego gatunku – wartości te są nieco niższe niż w przypadku saren, ale pozostają na podobnym poziomie. Gatunkiem łownym obcym w faunie naszego kraju jest daniel. Hodowany on jest celem wsiedlania do obwodów łowieckich. Jego stan w ostatnich sezonach analizowanego okresu przekraczał 1000 osobników, a pozyskanie oscylowało wokół 400 os. na sezon. Zauważalny w całym kraju jest wzrost populacji dzika. Spowodowane jest to poprawą bazy żerowej. Zakładane są duże uprawy kukurydzy, co dostarcza dzikom pokarmu i dodatkowo utrudnia ich pozyskanie. W efekcie wzrasta również ilość szkód powodowanych przez te zwierzęta w uprawach polnych. W sezonie 2009/2010 dane mówią o 8129 dzikach, z czego pozyskano 6447. Podobny wzrost odnotował wcześniej lis, którego stany przekraczają 7 tys., w kolejnych latach omawianego okresu zbliżając się do 8 tys. Pozyskanie przekracza natomiast niemal w każdym sezonie 5 tys. Znacznie spadły za to, jak zaznaczono na wstępie, populacje zająca i kuropatwy. Wiąże się to ze zmianami zachodzącymi w rolnictwie (odchodzenie od tradycyjnych i ekstensywnych form gospodarowania na rzecz rolnictwa wielkoobszarowego i monokulturowego; wzrost zużycia środków chemicznych), dużą presją drapieżników i wzrastającym ruchem na drogach. Wśród tzw. drobnej zwierzyny najliczniej pozyskiwane są dzikie kaczki, których w sezonie 2009/2010 pozyskano ponad 10 tys. Kolejnym po danielu introdukowanym gatunkiem jest bażant. Województwo śląskie należy do grupy województw o najwyższym pozyskaniu bażantów w kraju (ponad 6,5 tys. w sezonie 2009/2010) do czego być może przyczyniają się coraz częstsze introdukcje bażantów przez koła łowieckie.

Gospodarka w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia (w zarządzie Lasów Państwowych) w sezonie 2010/2011

W zarządzie Lasów Państwowych znajduje się 7 obwodów łowieckich wyłączonych z wydzierżawienia. Łoś nie występuje w żadnym z tych obwodów. Najliczniejsza zwierzyna gruba to kolejno: sarna, jeleń szlachetny i dzik. Tych też gatunków najwięcej się pozyskuje. Wśród zwierzyny drobnej dominują z kolei lisy, bażanty i zające. Większości gatunków zwierzyny drobnej, poza lisem i jenotem nie pozyskuje się.

Zagospodarowanie obwodów łowieckich i szkody łowieckie

Zagospodarowanie obwodów łowieckich stanowią urządzenia hodowlano-łowieckie, poletka łowieckie, pasy zaporowe, zagospodarowane łąki oraz wyłożona w sezonie karma. W obwodach dzierżawionych przez PZŁ działają również strażnicy łowieccy, których w 2010 r. było 391.

Wśród urządzeń łowieckich w 2010 r. dominowały lizawki, których w obwodach wydzierżawionych, jak i wyłączonych z dzierżawy było niemal 10 tys. W omawianym sezonie wyłożono na nich ponad 100 ton soli. Bardzo liczne były też ambony (blisko 7 tys.) oraz paśniki (ponad 4 tyś.). Ponadto w obwodach wydzierżawionych kołom łowieckim funkcjonowało 105 wolier.

Łącznie we wszystkich obwodach zagospodarowano 535 ha jako poletka łowieckie. Zagospodarowane łąki śródleśne i przyleśne miały powierzchnię ponad 1 tys. ha. Pasy zaporowe w liczbie 444 osiągnęły łączną długość 138 km.

Koła łowieckie PZŁ oraz Lasy Państwowe prowadzą dokarmianie zwierzyny w zarządzanych przez siebie obwodach. W 2010 r. wyłożono łącznie 5733 tony karmy – najwięcej karmy objętościowej soczystej, nieco mniej objętościowej suchej, natomiast karma treściwa stanowiła w tej masie zaledwie 12%.

Zarządcy obwodów łowieckich muszą mierzyć się z problemem szkód powodowanych w uprawach rolnych przez zwierzęta, których populacjami gospodarują lub powstałych w wyniku polowania (szkody łowieckie). Każdy zarządca lub dzierżawca obwodu łowieckiego wyznacza osobę odpowiedzialną za przyjmowanie zgłoszeń szkód łowieckich i dokonującą szacowania tych szkód. Szacowanie szkody może odbyć się przy udziale przedstawiciela izby rolniczej. Szczegółowe kwestie związane ze szkodami łowieckimi reguluje Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 8 marca 2010 r. (Dz.U. 2010 nr 45 poz. 272). W 2010 roku zredukowanych zostało 1222 ha uszkodzonych upraw.

Zobacz też:

Podział województwa śląskiego na obwody łowieckie i wyłączenia z obwodów łowieckich: geoportal ORSIP

Witryny Okręgowych Zarządów Polskiego Związku Łowieckiego prowadzących gospodarkę łowiecką na terenie województwa śląskiego:

Zarząd Okręgowy PZŁ Katowice

Zarząd Okręgowy PZŁ Częstochowa

Zarząd Okręgowy PZŁ Bielsko-Biała

Opracowano na podstawie:

Budny M. 2010. Gospodarka łowiecka w obwodach dzierżawionych przez koła łowieckie na terenie województwa śląskiego; Budny M. 2010. Gospodarka łowiecka w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia na terenie województwa śląskiego (opracowania wykonane na zlecenie Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska).

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr J.B. Parusel (dyrektor CDPGŚ)

WSL logo kolor poziom cdpgs logo box

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Po zapisaniu prześlemy email potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy