zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Rolnictwo

Rolnictwo to działalność produkcyjna związana z zagospodarowaniem ziemi w celu wytworzenia produktów roślinnych i zwierzęcych dla zaspokojenia potrzeb żywnościowych ludności. W tradycyjnie ukształtowanym podziale pracy rolnictwo należy do sektora produkcji pierwotnej, która wykorzystuje naturalne zasoby środowiska o charakterze egzystencjalnym (gleby, rośliny, ryby, zwierzyna). Od zarania dziejów spełniało podstawową rolę w gospodarce, gdyż do XIX w. pozyskiwanie pożywienia angażowało do 80% ludności. Rolnictwo jako działalność gospodarcza różni się zasadniczo od innych działów wytwórczości człowieka, gdyż jest uzależnione od środowiska geograficznego. Dotyczy to zwłaszcza produkcji roślinnej. W procesie przystosowywania do środowiska dokonał się duży postęp, który zmniejszył stopień uzależnienia od warunków naturalnych, lecz specyfika rolnictwa wynika z jego odmienności i natury uwarunkowanej procesami biologicznymi. Stąd rolnictwo jest też definiowane jako świadoma działalność gospodarcza polegająca na ingerowaniu w życie biologiczne roślin i zwierząt. Od początku człowiek faworyzował te gatunki roślin i zwierząt, które były dla niego najbardziej przydatne w stanie dzikim. Tak rozumiana działalność pojawiła się później i stopniowo wypierała pierwotne formy pozyskiwania pożywienia, jak: zbieractwo, łowiectwo czy rybołówstwo.

Postęp w rolnictwie polegał przede wszystkim na maksymalnym przystosowaniu się do warunków naturalnych, a stopień oddziaływania na środowisko zmieniał się w zależności od wielu czynników wynikających z fazy rozwoju historycznego – mniejszy we wcześniejszych okresach i narastający z rozwojem cywilizacji. Zakres ingerencji wynikający z faz rozwojowych cywilizacji oraz wyraźnych przemian środowiska można sprowadzić do czterech przedziałów czasowych wyznaczonych postępem technicznym i poziomem rozwoju społeczno-gospodarczego, a mianowicie:

  1. rewolucja neolityczna i przejście od pierwotnych form do uprawy ziemi w systemie odłogowym i bardziej stałym osadnictwem,
  2. stosowanie systemu uprawy trójpolowej z ugorem (XIII – XIX w.),
  3. intensyfikacja rolnictwa w wyniku upowszechnienia ciągłej uprawy roli w XIX w.,
  4. wprowadzenie przemysłowych metod produkcji rolnej w II połowie XX wieku.

Najważniejszymi czynnikami przemian w rolnictwie były: gęstość zaludnienia, umiejętności i wiedza o środowisku oraz sposoby organizacji działalności i możliwości techniczne wyznaczone posiadanymi narzędziami pracy. W wyniku karczowania lasów oraz zajmowania innych naturalnych zbiorowisk roślinnych pod uprawy lub pastwiska, rolnictwo zmieniło pierwotny krajobraz i ukształtowało w znaczącym stopniu współczesny krajobraz wiejski. Oprócz stopniowego przekształcania elementów środowiska (gleby, wody, rzeźba terenu i w mniejszym stopniu klimat), od niedawna następuje dostarczanie z zewnątrz i w nadmiernej ilości substancji chemicznych lub odpadów powstających w produkcji rolniczej, które degradują poszczególne składniki środowiska. Wpływ rolnictwa na środowisko geograficzne województwa śląskiego wydaje się stosunkowo niewielki, w porównaniu z zakresem oddziaływania innych rodzajów działalności gospodarczej. Przedmiotowe zmiany w przeszłości można jedynie rozpatrywać jako jeden z czynników przekształcania przyrody.

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy