zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Kulturowe uwarunkowania kształtowania krajobrazu układów osadniczych w planowaniu regionalnym

Zmiany w krajobrazach są szczególnie widoczne tam, gdzie jeden jego typ czy rodzaj przechodzi w inny, gdzie ekspansja jednego odbywa się kosztem drugiego. Najczęściej krajobraz naturalny wypierany jest przez kulturowy; harmonijny przez dysharmonijny.

Aby zapobiegać takim procesom, niezbędne jest prowadzenie analiz przemian krajobrazów w skali całego regionu.  Plan regionalny z zawartymi w nim wnioskami określa konflikty przestrzenne, które powodują degradację krajobrazów kulturowych. Wartości krajobrazów kulturowych regionu powinny warunkować planowane przekształcenia przestrzeni zawarte w planach regionalnych i stanowić dla tych przekształceń bazę informacyjną. Mając niezbędną wiedzę dotyczącą elementów budujących strukturę kulturową krajobrazu regionu (czyli zbadaną jego morfologię), oraz świadomość istnienia konfliktów przestrzennych, musimy poznać warunki naturalne, przyrodnicze, a wśród nich te, które mają na tą strukturę wpływ niezależny od woli człowieka (np. klimat).

Określony zasób informacji, analizy właściwości i wartości krajobrazów są podstawą dla podejmowania właściwych decyzji projektowych, co może zminimalizować bądź nawet wykluczyć istniejące konflikty w przestrzeni regionu oraz zapobiegać dalszym degradacjom krajobrazu kulturowego.

Swoistość miejskich, wiejskich i otwartych regionalnych krajobrazów kulturowych jest ściśle powiązana z obyczajowością społeczności lokalnych, funkcjonowaniem w przestrzeni życia gospodarczego, towarzyskiego i rodzinnego. Każdy z elementów danego krajobrazu ma swoją historię i uzasadnienie istnienia. Wszystkie one wyznaczają granice możliwości przekształcania obszarów regionu. Tak więc, badania właściwości krajobrazu należy prowadzić,  rozumiejąc je jako zespół form i procesów, które wykształciły jego obecny wyraz przestrzenny, określając tożsamość układów osadniczych w regionie. Natomiast cechy tych układów zależą w bezpośredni sposób od struktury krajobrazów budujących przestrzeń.

Świadome kształtowanie krajobrazu ma za zadanie utrwalenie jego cech naturalnych, zapobieganie ich niszczeniu i przywracanie wartości utraconych. W krajobrazie kulturowym do zadań kształtowania krajobrazu będzie należeć także regulacja sieci osadniczej. Powinna ona dążyć do przeciwdziałania budowaniu samodzielnych systemów w opozycji do natury. Użytkowanie krajobrazu powinna określać zasada bezdewastacyjnego gospodarowania jego zasobami wynikająca z ustalonych zakresów jego ochrony i sposobów kształtowania.

Planowanie regionów metropolitalnych z zawartymi w nich miastami otoczonymi pierścieniami peryferii, wypełnionych hipermarketami i wielkoobszarowymi parkingami, niesie w sobie znaczne ryzyko nasilenia urban sprawl oraz podziałów społecznych. Regionalna współpraca i koordynacja  jest istotna dla kreowania rozwoju miast i rozwiązywania miejskich i wiejskich problemów przestrzennych. Współczesne miasta są powiązane w regionach metropolitalnych koncentrycznymi pierścieniami – często podupadających – osiedli o charakterze suburbiów, niszczejącymi wewnętrznymi miastami, starymi peryferiami, nowymi peryferiami i w końcu autonomicznymi przestrzennie miastami, które stały się częściami metropolis. Poprzez planowanie regionalne połączenia te mogą być wzmacniane w celu wykreowania spójnych, logicznych przestrzeni miejskich z własnymi tożsamościami, tak samo wartościowych jak przyroda, której zajęły miejsce.

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr J.B. Parusel (dyrektor CDPGŚ)

WSL logo kolor poziom cdpgs logo box

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Po zapisaniu prześlemy email potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy