zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Kulturowe uwarunkowania kształtowania krajobrazu układów osadniczych w planowaniu regionalnym

Zmiany w krajobrazach są szczególnie widoczne tam, gdzie jeden jego typ czy rodzaj przechodzi w inny, gdzie ekspansja jednego odbywa się kosztem drugiego. Najczęściej krajobraz naturalny wypierany jest przez kulturowy; harmonijny przez dysharmonijny.

Aby zapobiegać takim procesom, niezbędne jest prowadzenie analiz przemian krajobrazów w skali całego regionu.  Plan regionalny z zawartymi w nim wnioskami określa konflikty przestrzenne, które powodują degradację krajobrazów kulturowych. Wartości krajobrazów kulturowych regionu powinny warunkować planowane przekształcenia przestrzeni zawarte w planach regionalnych i stanowić dla tych przekształceń bazę informacyjną. Mając niezbędną wiedzę dotyczącą elementów budujących strukturę kulturową krajobrazu regionu (czyli zbadaną jego morfologię), oraz świadomość istnienia konfliktów przestrzennych, musimy poznać warunki naturalne, przyrodnicze, a wśród nich te, które mają na tą strukturę wpływ niezależny od woli człowieka (np. klimat).

Określony zasób informacji, analizy właściwości i wartości krajobrazów są podstawą dla podejmowania właściwych decyzji projektowych, co może zminimalizować bądź nawet wykluczyć istniejące konflikty w przestrzeni regionu oraz zapobiegać dalszym degradacjom krajobrazu kulturowego.

Swoistość miejskich, wiejskich i otwartych regionalnych krajobrazów kulturowych jest ściśle powiązana z obyczajowością społeczności lokalnych, funkcjonowaniem w przestrzeni życia gospodarczego, towarzyskiego i rodzinnego. Każdy z elementów danego krajobrazu ma swoją historię i uzasadnienie istnienia. Wszystkie one wyznaczają granice możliwości przekształcania obszarów regionu. Tak więc, badania właściwości krajobrazu należy prowadzić,  rozumiejąc je jako zespół form i procesów, które wykształciły jego obecny wyraz przestrzenny, określając tożsamość układów osadniczych w regionie. Natomiast cechy tych układów zależą w bezpośredni sposób od struktury krajobrazów budujących przestrzeń.

Świadome kształtowanie krajobrazu ma za zadanie utrwalenie jego cech naturalnych, zapobieganie ich niszczeniu i przywracanie wartości utraconych. W krajobrazie kulturowym do zadań kształtowania krajobrazu będzie należeć także regulacja sieci osadniczej. Powinna ona dążyć do przeciwdziałania budowaniu samodzielnych systemów w opozycji do natury. Użytkowanie krajobrazu powinna określać zasada bezdewastacyjnego gospodarowania jego zasobami wynikająca z ustalonych zakresów jego ochrony i sposobów kształtowania.

Planowanie regionów metropolitalnych z zawartymi w nich miastami otoczonymi pierścieniami peryferii, wypełnionych hipermarketami i wielkoobszarowymi parkingami, niesie w sobie znaczne ryzyko nasilenia urban sprawl oraz podziałów społecznych. Regionalna współpraca i koordynacja  jest istotna dla kreowania rozwoju miast i rozwiązywania miejskich i wiejskich problemów przestrzennych. Współczesne miasta są powiązane w regionach metropolitalnych koncentrycznymi pierścieniami – często podupadających – osiedli o charakterze suburbiów, niszczejącymi wewnętrznymi miastami, starymi peryferiami, nowymi peryferiami i w końcu autonomicznymi przestrzennie miastami, które stały się częściami metropolis. Poprzez planowanie regionalne połączenia te mogą być wzmacniane w celu wykreowania spójnych, logicznych przestrzeni miejskich z własnymi tożsamościami, tak samo wartościowych jak przyroda, której zajęły miejsce.

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy