zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Ochrona przyrody

Ochrona przyrody, w ujęciu ustawowym, oznacza zachowanie, właściwe wykorzystanie oraz odnawianie zasobów przyrody i jej składników, a w szczególności: dziko występujących roślin lub zwierząt; siedlisk przyrodniczych; siedlisk chronionych gatunków roślin lub zwierząt; zwierząt prowadzących wędrowny tryb życia; roślin lub zwierząt, objętych ochroną na podstawie odrębnych przepisów; przyrody nieożywionej; krajobrazu oraz zieleni w miastach i wsiach.

Ochrona przyrody ma na celu:

  • utrzymanie procesów ekologicznych i stabilności ekosystemów,
  • zachowanie różnorodności biologicznej,
  • zachowanie dziedzictwa geologicznego,
  • zapewnienie ciągłości istnienia gatunków roślin lub zwierząt wraz z siedliskami poprzez utrzymywanie lub przywracanie ich do właściwego stanu,
  • ochronę zieleni w miastach i wsiach, w szczególności ochronę drzew oraz krzewów,
  • utrzymywanie lub przywracanie do właściwego stanu siedlisk przyrodniczych, a także innych zasobów przyrody i jej składników,
  • kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody.

Na stronach poświęconych ochronie przyrody będą prezentowane różne aspekty działań podejmowanych w zakresie realizacji wyżej wymienionych celów. Znajdą się na nich informacje o formach ochrony, którymi obejmowane są zasoby przyrody i jej składniki (ochrona gatunkowa roślin i zwierząt, ochrona siedlisk przyrodniczych, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, pomniki przyrody, użytki ekologiczne, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe, stanowiska dokumentacyjne, parki zabytkowe), jak również o miejscach godnych objęcia ochroną (ostoje przyrody). Ponadto prezentowane będą instytucje i organizacje, które prowadzą działania na rzecz ochrony przyrody oraz realizowane przez nie programy i projekty ochrony czynnej. Dla tych, którzy będą chcieli przyłączyć się do grona obrońców przyrody, przygotowany zostanie Poradnik lokalnej ochrony przyrody.


Prawną ochronę gatunków sankcjonuje ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. 2013 nr 0 poz. 627 ze zm.). Na mocy ustawy minister właściwy do spraw środowiska wydaje rozporządzenia, w których określa listy chronionych gatunków grzybów (Dz.U. 2014, poz. 1408), roślin (Dz.U. 2014, poz. 1409) i zwierząt (Dz.U. 2014, poz. 1348).

Zgodnie z aktualnymi rozporządzeniami, spośród gatunków występujących obecnie w województwie śląskim, ochronie podlega 37 gatunków grzybów wielkoowocnikowych (z czego 10 ściśle) i 73 gatunki porostów (ściśle 49). Spośród roślin ochroną gatunkową ścisłą objętych jest 148 taksonów, w tym 105 taksonów roślin naczyniowych, 20 - mchów, 16 - wątrobowców i 7 – glonów. Ochronie częściowej podlega 209 taksonów, w tym 87 – roślin naczyniowych, 103 – mchów, 13 – wątrobowców i 6 – glonów. Wśród zwierząt bezkręgowych na liście chronionych znalazło się 96 taksonów. Dla ważki – iglicy małej powołane zostały 3 strefy ochronne. Na podlegającą ochronie faunę kręgowców składają się: 2 gatunki minogów, 10 gatunków ryb, 18 gatunków płazów, 7 gatunków gadów, 311 gatunków ptaków (w tym 188 lęgowych), a także 52 gatunki ssaków. Ochronie podlegają wszystkie występujące w województwie gatunki płazów i gadów oraz większość gatunków ptaków. Wokół miejsc rozrodu i regularnego przebywania niektórych ściśle chronionych gatunków kręgowców wyznaczono na terenie województwa śląskiego 28 stref ochronnych (bociana czarnego - 15, bielika - 10, sóweczki - 2 i kani czarnej - 1).

Oprócz ochrony gatunków ustawa o ochronie przyrody pozwala na objęcie ochroną prawną innych elementów środowiska oraz przyrodniczo cennych obszarów. Spośród przewidzianych w ustawie form ochrony przyrody w województwie śląskim nie utworzono dotychczas żadnego parku narodowego (choć postuluje się objęcie taką ochroną najcenniejszych przyrodniczo terenów Jury Krakowsko-Częstochowskiej), w granicach województwa znalazł się jedynie fragment otuliny Babiogórskiego Parku Narodowego. Aktualnie system obszarów chronionych województwa śląskiego jest tworzony przez: 45 obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 (40 obszarów specjalnych obszarów ochrony siedlisk SOO, posiadających obecnie status obszarów mających znaczenie dla Wspólnoty oraz 5 obszarów specjalnej ochrony ptaków OSO), 64 rezerwaty przyrody, 8 parków krajobrazowych, 15 obszarów chronionego krajobrazu, 79 użytków ekologicznych, 21 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych, 10 stanowisk dokumentacyjnych, a także pomniki przyrody (ponad 1400 pojedynczych drzew, ich grup i alei, 9 stanowisk rzadkich i chronionych roślin naczyniowych oraz 64 pomniki przyrody nieożywionej, głownie głazy narzutowe, jaskie, odsłonięcia i skałki).

Łącznie różnymi formami ochrony przyrody objęte jest 33,8% powierzchni województwa śląskiego. Największy jest areał parków krajobrazowych, które (wliczając otuliny) pokrywają nieco ponad 30% województwa (pamiętać należy, że w granicach parków krajobrazowych możliwe jest równoległe istnienie innych form ochrony przyrody, jak np. rezerwaty, a obszary sieci Natura 2000 są tworzone niejako niezależnie od pozostałych form ochrony przyrody).

pdf
PDF
Mapa. Formy ochrony przyrody w województwie śląskim (2015)

Materiał strony opracowano na podstawie: Romańczyk i in. 2015. Opracowanie ekofizjograficzne do Planu Zagospodarowania Przestrzennego Województwa Śląskiego. Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska, Katowice, ss. 662 (msk.).
Źródło: Śląskie. Pozytywna energia. Plan zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego (http://www.slaskie.pl/planzagospodarowania)

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy