zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Klimat

Wśród elementów środowiska przyrodniczego, klimat zajmuje szczególne miejsce. Jako jeden z pierwszych elementów zaczął kształtować środowisko przyrodnicze Ziemi. Do dzisiaj, wszelkie procesy, jak pojawianie się czy zanikanie różnych form życia, a także elementy przyrody nieożywionej – cokolwiek dzieje się na naszej planecie, pozostaje pod wpływem jej klimatu. Jego wpływ jest obecny niemal w każdej dziedzinie życia człowieka, począwszy od pierwotnego zasiedlania terenów, aż do dzisiejszych skutków gwałtownych zjawisk pogodowych.

Klimat jako zespół zjawisk i procesów atmosferycznych, kształtuje się pod wpływem właściwości fizycznych i geograficznych danego obszaru. Jest to pojęcie bardzo szerokie, obejmujące kompleks złożonych procesów atmosferycznych, rozpatrywane dodatkowo w różnych skalach przestrzennych i czasowych. Ze względu na obszar, którego klimat jest przedmiotem zainteresowania, wyróżnia się szereg definicji jak: makroklimat, mezoklimat, topoklimat czy mikroklimat. Ponieważ klimat kształtuje się przede wszystkim przez czynniki naturalne, trudno jest dokonać pełnej charakterystyki obszaru o sztucznie wyznaczonych granicach, jakim jest województwo śląskie. Należy wziąć pod uwagę nie tylko warunki geograficzne województwa, ale także jego położenie i sąsiedztwo. Obszar województwa śląskiego cechuje się bowiem znacznym zróżnicowaniem pod względem warunków geograficznych. W jego granicach znajdują się zarówno góry, charakteryzujące się odrębnym typem klimatu, jak i okręgi przemysłowe, również lokalnie modyfikujące warunki klimatyczne. Pomijając to, jak – i czy w ogóle – ludzkość oddziałuje na zmiany klimatyczne, niewątpliwie w skali lokalnej taki wpływ jest widoczny.

Na klimat województwa śląskiego oddziałują przede wszystkim czynniki kształtujące klimat całej Polski, jak ukształtowanie powierzchni, wysokość nad poziomem morza, czy odległość od zbiorników wodnych. Klimat Polski, a więc i województwa, cechuje się przejściowością pomiędzy klimatem umiarkowanym morskim a lądowym. Najczęściej nad Polskę napływają masy powietrza polarno-morskiego z zachodu (60%), oraz masy powietrza polarno-kontynentalnego ze wschodu (30%). Przez około 6% dni w roku z północy napływa powietrze arktyczne oraz najrzadziej (3%) z południa ciepłe powietrze zwrotnikowe. Ogólny pasmowy układ krain geograficznych sprzyja wędrówkom mas powietrza w przebiegu równoleżnikowym. Dla klimatu województwa śląskiego, ważnym czynnikiem jest bliskość Bramy Morawskiej, która ułatwia przenikanie ciepłych mas powietrza znad Morza Śródziemnego.

Bardziej szczegółowo położenie województwa śląskiego można scharakteryzować na podstawie regionalizacji klimatycznych. Jedną z najpowszechniej stosowanych dla Polski map klimatycznych, jest klasyfikacja E. Romera z 1949 roku, dokonana na podstawie wartości liczbowych 30 wskaźników dotyczących temperatury powietrza i opadów atmosferycznych. Wg tej klasyfikacji dzisiejszy obszar województwa śląskiego leży w zasięgu klimatów wyżyn środkowych, podgórskich nizin i kotlin oraz klimatów górskich i podgórskich. Występowanie na terenie województwa obszarów górskich znacznie różnicuje jego ogólne warunki klimatyczne i zostaną one omówione osobno. Inne klasyfikacje klimatyczne to m.in. klasyfikacja Okołowicza i Martyn (1979), Gumińskiego (1948) czy też opublikowana w 1987 roku mapa regionów klimatycznych autorstwa W. Wiszniewskiego i W. Chełchowskiego. Ta ostatnia dokonana została na podstawie map różnych parametrów temperatury powietrza, opadów atmosferycznych, wilgotności powietrza, zachmurzenia i ciśnienia atmosferycznego. Na tej podstawie dzisiejsze województwo śląskie leży w zasięgu 4 regionów.

 

reg rol klim gum reg klim wisz chel
Regionalizacja rolniczo-klimatyczna R. Gumińskiego
zmodyfikowana przez J. Kondrackiego
Regionalizacja klimatyczna
wg W. Wiszniewskiego 
i W. Chełchowskiego

 

Każda z regionalizacji wskazuje na duże zróżnicowanie klimatyczne województwa śląskiego. Przyczyniają się do tego głownie czynniki naturalne, jak przede wszystkim charakteryzujące się odrębnym typem klimatu góry, a w dzisiejszych czasach także czynnik antropogeniczny.

Materiał strony opracowano 24 czerwca 2008 r. Autorzy: Monika Skurczyńska, dr Mieczysław Leśniok.

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy