zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Klimat obszarów zurbanizowanych

Obok naturalnych czynników kształtujących klimat, ważnym zagadnieniem jest rola antropogenizacji środowiska. Na obszarze województwa śląskiego wpływ działalności człowieka jest szczególnie wyraźny. Wgranicach województwa znajdują się nie tylko od lat eksploatowane, liczne zakłady przemysłowe, ale także duże skupiska ludności i zabudowy miejskiej. Klimat obszarów zurbanizowanych to drugi obok klimatu górskiego lokalny typ klimatu w województwie śląskim.

Podstawowym czynnikiem kształtującym klimat obszarów zurbanizowanych jest emisja zanieczyszczeń pochodzenia antropogenicznego. Dużej emisji sprzyja koncentracja przemysłu i osiedli ludzkich na niewielkim obszarze, czego modelowym przykładem jest leżący w granicach województwa region katowicki. Źródła zanieczyszczeń to głównie spalanie paliw kopalnych w elektrociepłowniach, przemyśle, paleniskach domowych oraz środkach transportu. Na antropogeniczne zanieczyszczenie powietrza składają się przede wszystkim związki siarki, azotu, dwutlenek węgla oraz pyły. Obecność tych związków w różnym stopniu wpływa na modyfikację klimatu.

Emisja ciepła do atmosfery sprzyja ogólnemu wzrostowi temperatury tego obszaru. Pyły obecne w powietrzu stają się jądrami kondensacji dla chmur, stąd nad obszarami zurbanizowanymi istnieją korzystniejsze warunki do zwiększonego zachmurzenia. Ponadto, w związku z obecnością w powietrzu dużych ilości związków siarki i tlenków azotu, wypadający z chmur opad ma odczyn kwaśny (tzw. „kwaśne deszcze”). Kwasowość opadu powoduje, że ten niezbędny w funkcjonowaniu przyrody element pogody stanowi znaczne zagrożenie nie tylko dla organizmów żywych, ale także przyrody nieożywionej. Na specyfikę klimatu miasta wpływ ma także jego przestrzenna zabudowa, modyfikująca kolejny czynnik klimatu – wiatr.

Pomijając fakt ogólnie pojętej emisji do środowiska, czynnikiem modyfikującym klimat jest już sama obecność dużych siedlisk ludzkich. Rozległe miasta to przede wszystkim zupełnie inny od otaczającego (przynajmniej częściowo naturalnego) rodzaj podłoża, silnie modyfikujący zwłaszcza warunki termiczne. Większość materiałów używanych w budowie osiedli czy dróg charakteryzuje się niskim albedo i pochłania duże ilości promieniowania słonecznego, emitując je w postaci ciepła do atmosfery. Drugim źródłem jest ciepło antropogeniczne dostarczane do atmosfery poprzez wspomniane wcześniej spalanie paliw kopalnych. Te dwa najważniejsze czynniki powodują tzw. „miejską wyspę ciepła” polegającą na zwiększeniu temperatury w obszarach miejskich, widoczną zwłaszcza w skali roku, czy nawet doby. Leżąca w obszarze województwa aglomeracja katowicka, ze względu na silną antropogenizację i koncentrację osiedli ludzkich, jest jednym z najlepszych w Polsce przykładów lokalnej modyfikacji elementów klimatu przez obszar zurbanizowany.

Materiał strony opracowano 24 czerwca 2008 r. Autorzy: Monika Skurczyńska, dr Mieczysław Leśniok

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy