zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Lista wątrobowców

lista-grzybow-zagrozonychWątrobowce należą do organizmów stenotopowych, wymagających ściśle określonych warunków do życia, stąd zmiany warunków środowiskowych powodują w krótkim czasie ich ustępowanie z zajmowanych stanowisk. Obserwacje z ostatnich kilkudziesięciu lat wskazują na bardzo szybko postępujące zjawisko zanikania gatunków wątrobowców, zwłaszcza na terenach Polski niżowej. Do szczególnie narażonych należą epifity porastające korę drzew, związane z martwym drewnem wątrobowce epiksyliczne, gatunki siedlisk wilgotnych - źródlisk, mszarów i torfowisk oraz muraw kserotermicznych.

Na czerwonej liście wątrobowców zagrożonych w Polsce zamieszczono 50 gatunków, w tym 3 spośród 4 podawanych z terenu Polski gatunków glewików (Anthoceros agrestis, Phaeoceros carolinianus i Notothylas orbicularis) oraz 48 wątrobowców, stanowiących około 20% flory wątrobowców Polski. Znalazły się na niej tylko gatunki najbardziej zagrożone, występujące na nielicznych w Polsce stanowiskach, chociaż jak sam autor listy sugeruje, z uwagi na swoją specyfikę, powinny się na niej znaleźć prawie wszystkie, poza nielicznymi gatunkami, wątrobowce występujące na terenie naszego kraju.

Zarówno pierwsze wydanie listy z 1986 roku (Szweykowski J. 1986. Czerwona lista wątrobowców zagrożonych w Polsce, s.: 111-115. [W:] Zarzycki K., Wojewoda W. Red. 1986. Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce. PWN, Warszawa), jak i drugie jej wydanie z 1992 roku (Szweykowski J. 1992. Czerwona lista wątrobowców zagrożonych w Polsce s.: 75-78 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków) zawiera ten sam wykaz gatunków.

Wysoki stopień zagrożenia wątrobowców i glewików w Polsce potwierdza obecność na liście aż 26 gatunków, uznanych za wymierające (kategoria zagrożenia E). Kategorię V (narażone) otrzymało 5 gatunków, jako rzadko występujące określono 14 gatunków. W stosunku do pięciu gatunków nie uściślono kategorii zagrożenia. Z uwagi na niewielką liczbę danych historycznych, trudno dzisiaj oszacować straty we florze wątrobowców i glewików Polski, dlatego też na liście brak gatunków z kategorią Ex - wymarłe i zaginione.

Na terenie województwa śląskiego odnotowano występowanie 17 gatunków wątrobowców i 2 gatunków glewików zagrożonych w Polsce, w tym 18 gatunków wymierających i narażonych na wymarcie.

Postępujące badania nad hepatikoflorą Polski przyniosły nowe informacje o występowaniu i stopniu zagrożenia wątrobowców i glewików, które wskazują na konieczność uaktualnienia listy gatunków zagrożonych. W oparciu o najnowsze rewizje taksonomiczne, z wykazu wątrobowców Polski usunięto figurującą na czerwonej liście wątrobowców Scapania verrucosa, a z listy glewików - Notothylas orbicularis, jako gatunki niewystępujące na terenie kraju, natomiast Porella platyphylloidea uznano za tożsamą z Porella platyphylla.

Wykaz gatunków wątrobowców stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Czerwonej liście wątrobowców zagrożonych w Polsce

Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia1
* Anthoceros agrestis E
* Apometzgeria pubescens V
Bagniczka pływająca Cladopodiella fluitans V
* Cladopodiella franciscii E
* Fossombronia foveolata E
* Fossombronia vondraczekii E
* Frullania tamarisci E
Płożyk wonny Geocalyx graveolens V
* Lophozia badensis R
Czubek główkowaty Lophozia capitata E
Mannia pachnąca Mannia fragrans E
* Marsupella emarginata V
* Metzgeria conjugata V
Merkia irlandzka Moerckia hibernica E
Pallawicinia Lyella Pallavicinia lyellii E
* Phaeoceros carolinianus E
* Porella bauerii E
* Porella platyphylla E
Lśniątka zatokowa Riccardia chamedryfolia E
Kategorie zagrożenia gatunków: E - wymierające, V - narażone, R - rzadkie, I - o nieokreślonym zagrożeniu
(wg Szweykowski J. 1992. Czerwona lista wątrobowców zagrożonych w Polsce s.:  5-78 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W.,
Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków).
Brak polskiej nazwy.
Materiał strony opracowano 20 lipca 2005 roku. Autor opracowania: R. Bula przy współpracy dr. A. Stebla z Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa Śląskiej Akademii Medycznej.
Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy