zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Lista roślin naczyniowych

Pin It
czerwona lista rosl
Lista roślin zagrożonych
w Polsce

Pierwszy wykaz gatunków rzadkich i zagrożonych flory naczyniowej Polski przygotowano w 1976 roku, w ramach listy rzadkich i zagrożonych gatunków, opracowywanej przez Międzynarodową Unię Ochrony Przyrody i Zasobów Naturalnych oraz organizację Flora Europaea we wszystkich krajach Europy (Lucas G. L., Walters S. M. 1976. Liste of rare, threatened and endemic plants for the countries of Europe. Kew., ss. 166). Lista ta w niewielkim stopniu odzwierciedlała faktyczny stan zagrożenia flory Polski, co wynikało z jednej strony z dużego pośpiechu przy jej sporządzaniu, natomiast z drugiej - zbyt słabego zaawansowania badań nad problemem wymierania gatunków na obszarze naszego kraju.

Pierwszą listą opublikowaną w Polsce był Wykaz gatunków rzadkich i zagrożonych flory polskiej, który ukazał się w 1981 r w czasopiśmie Fragmenta Floristica et Geobotanica ( Jasiewicz A. 1981. Wykaz gatunków rzadkich i zagrożonych flory polskiej. Fragm. Flor.et Geobot., 27,3: 401-414). W jej tworzeniu uczestniczyli botanicy ze wszystkich większych ośrodków florystycznych w kraju. Lista liczyła 457 gatunków. Dla określenia stopnia zagrożenia posłużono się czterema kategoriami: Ex - gatunek wymarły na terenie Polski (8 gatunków), V - gatunek zagrożony we florze Polski (18 gatunków), R - gatunek rzadki we florze Polski (412 gatunków), RL - gatunek częsty w górach, rzadki na niżu (19 gatunków).
Zdecydowana większość gatunków znalazła się w grupie roślin rzadkich, co świadczyło nie tyle o niższym stopniu ich zagrożenia, ile o niedostatecznej wiedzy, odnośnie ich aktualnego rozmieszczenia i zasobów populacyjnych. Lista ta stała się punktem wyjścia do dalszych prac nad problematyką zagrożenia flory naczyniowej Polski. Ich efektem była opublikowana w 1986 roku Lista wymierających i zagrożonych roślin naczyniowych w Polsce, opracowana przez Kazimierza Zarzyckiego (Zarzycki K., Wojewoda W. Red. 1986. Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce. PWN, Warszawa). Zawierała ona 339 gatunków roślin naczyniowych, zaklasyfikowanych do 4 kategorii zagrożenia: Ex - wymarłe (31 gatunków), E - wymierające (32 gatunki), V - narażone (90 gatunków), R - rzadkie (130 gatunków), I - o nieokreślonym stopniu zagrożenia (56 gatunków).

Zamieszczony poniżej wykaz gatunków województwa śląskiego zagrożonych w skali kraju odnosi się do drugiego, poprawionego i poszerzonego wydania listy z 1992 roku (Zarzycki K., Szeląg Z. 1992. Czerwona lista roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce. s.: 87-98. W: Zarzycki K., Wojewoda W., Hainrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków). W stosunku do wydania pierwszego, na liście znalazła się większa liczba - 418 gatunków, co stanowi około 19% flory Polski. Wzrosła ilość taksonów uznanych za wymarłe i najbardziej zagrożone (wymarłe lub prawdopodobnie wymarłe - 40 gatunków, wymierające - 54, narażone na wymarcie - 142), natomiast zmalała liczba taksonów o nieokreślonym stopniu zagrożenia (36 gatunków). Zmiany te są przede wszystkim wynikiem zgromadzenia większej ilości informacji o gatunkach, umożliwiających bardziej adekwatną ocenę statusu ich zagrożenia.

Spośród 418 gatunków umieszczonych na Czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce, w województwie śląskim odnotowano 150 gatunków, w tym 144 na stanowiskach naturalnych i 6 wyłącznie na stanowiskach synantropijnych (rośliny zawleczone, celowo nasadzane lub zbiegłe z hodowli). Najliczniejszą grupę stanowią rośliny z kategorią zagrożenia V (narażone na wymarcie) - 69 gatunków oraz rośliny z kategorią R (rzadkie) - 40 gatunków. Nieokreślony status zagrożenia ma 9 gatunków, status wymierających - 19. Spośród gatunków wymarłych w Polsce na stanowiskach naturalnych - 13 występowało w naszym województwie, w tym 2 gatunki - marsylia czterolistna Marsilea quadrifolia i warzucha polska Cochlearia polonica - miały tu jedyne w Polsce stanowiska.

Wykaz gatunków roślin naczyniowych stwierdzonych w województwie śląskim zamieszczonych w Czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce

Typ: Paprotniki (Pteridophyta)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
Długosz królewski Osmunda regalis V
Marsylia czterolistna Marsilea quadrifolia Ex
Nerecznica grzebieniasta Dryopteris cristata V
Podejźrzon marunowy Botrychium matricariifolium V
Podejźrzon rutolistny Botrychium multifidum V
Salwinia pływająca Salvinia natans V
Widlicz (Widłak) cyprysowy Diphasiastrum tristachyum V
Widlicz (Widłak) Isslera Diphasiastrum issleri V
Widliczka szwajcarska Selaginella helvetica Ex
Widłaczek (Widłak) torfowy Lycopodiella inundata V
Typ: Rośliny nasienne (Spermatophyta)
Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia
Aldrowanda pęcherzykowata Aldrovanda vesiculosa V
Bodziszek czeski Geranium bohemicum Ex
Bodziszek rozłożysty Geranium divaricatum I
Brzeżyca jednokwiatowa Littorella uniflora R
Buławnik czerwony Cephalanthera rubra E
Buławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia V
Buławnik wielkokwiatowy Cephalanthera damasonium R
Czosnek syberyjski Allium sibiricum R
Czosnek wężowy Allium scorodoprasum R
Dyptam jesionolistny Dictamus albus V
Dziewięćsił popłocholistny* Carlina onopordifolia* V
Dzwonek piłkowany (Dz. lancetowaty) Campanula serrata V
Dzwonek szerokolistny* Campanula latifolia* R
Fiołek bagienny Viola uliginosa E
Fiołek biały Viola alba I
Fiołek mokradłowy Viola stagnina V
Głowienka kremowa Prunella laciniata R
Goryczka wąskolistna Gentiana pneumonanthe V
Goryczuszka (Goryczka) błotna Gentianella uliginosa V
Goryczuszka (Goryczka) gorzkawa Gentianella amarella V
Goryczuszka (Goryczka) polna Gentianella campestris E
Goździk pyszny Dianthus superbus V
Goździk siny Dianthus gratianopolitanus R
Groszek błotny Lathyrus palustris V
Groszek szerokolistny Lathyrus latifolius R
Grzybieńczyk wodny Nymphoides peltata V
Irga kutnerowata (I. owłosiona) Cotoneaster tomentosus R
Jarząb szwedzki* Sorbus intermedia* V
Jastrzębiec gałęzisty Hieracium barbatum
(Hieracium racemosum)
I
Jezierza mniejsza Najas minor V
Jeżogłówka pokrewna Sparganium angustifolium V
Języczka syberyjska Ligularia sibirica E
Kanianka lnowa Cuscuta epilinum Ex
Kosaciec syberyjski Iris sibirica V
Kosaciec trawolistny Iris graminea Ex
Kostrzewa nibydalmacka Festuca pseudodalmatica R
Kostrzewa nibyowcza Festuca pseudovina R
Koślaczek stożkowaty Anacamptis pyramidalis Ex
Kotewka orzech wodny Trapa natans V
Kręczynka jesienna Spiranthes spiralis E
Krowiziół zbożowy Vaccaria hispanica V
Kruszczyk błotny Epipactis palustris V
Kruszczyk siny Epipactis purpurata R
Krwawnica wąskolistna (K. hyzopolistna) Lythrum hyssopifolia V
Krwawnik szlachetny Achillea nobilis R
Kukułka (Storczyk, Stoplamek) bzowa Dactylorhiza sambucina V
Kukułka (Storczyk, Stoplamek) Fuchsa Dactylorhiza fuchsii V
Kukułka (Storczyk, Stoplamek) plamista Dactylorhiza maculata V
Kukułka (Storczyk, Stoplamek) Traunsteinera Dactylorhiza traunsteineri V
Lnicznik właściwy (L. cuchnący) Camelina alyssum Ex
Lindernia mułowa Lindernia procumbens E
Lipiennik Loesela Liparis loeselii V
Mieczyk drobnokwiatowy1 Gladiolus felicis1 Ex
Miłek szkarłatny Adonis flammea E
Nadwodnik okółkowy Elatine alsinastrum E
Nadwodnik sześciopręcikowy Elatine hexandra E
Nadwodnik trójpręcikowy Elatine triandra E
Niebielistka (Swercja) trwała Swertia perennis V
Niezapominajka smukła Myosotis stenophylla Ex
Obuwik pospolity Cypripedium calceolus V
Oczeret sztyletowaty Schoenoplectus mucronatus E
Ostrożeń siedmiogrodzki Cirsium decussatum R
Ozorka zielona Coeloglossum viride V
Perłówka orzęsiona Melica ciliata I
Pierwiosnek (Pierwiosnka) omączony Primula farinosa E
Pływacz krótkoostrogowy (P. żółtobiały) Utricularia ochroleuca V
Ponikło jajowate Eleocharis ovata V
Przewiercień okrągłolistny Bupleurum rotundifolium E
Przygiełka brunatna Rhynchospora fusca V
Przytulia krakowska Galium cracoviense R
Pszeniec grzebieniasty Melampyrum cristatum R
Pszonacznik wschodni* Conringia orientalis* E
Rdestnica podługowata Potamogeton polygonifolius V
Rogownica drobnokwiatowa Cerastium brachypetalum V
Rosiczka długolistna Drosera anglica V
Rosiczka okrągłolistna Drosera rotundifolia R
Rosiczka pośrednia Drosera intermedia V
Rozchodnik owłosiony Sedum villosum Ex
Róża francuska Rosa gallica V
Rzęśl wielkoowockowa Callitriche stagnalis I
Sasanka otwarta (S. dzwonkowata) Pulsatilla patens V
Sasanka wiosenna Pulsatilla vernalis V
Selernica żyłkowana Cnidium dubium V
Sesleria błotna Sesleria uliginosa V
Sit błotny Juncus tenageia R
Sit czarny Juncus atratus V
Sit ostrokwiatowy Juncus acutiflorus R
Sitowie korzenioczepne Scirpus radicans R
Stokłosa groniasta Bromus racemosus V
Storczyk blady Orchis pallens V
Storczyk błotny Orchis palustris V
Storczyk cuchnący Orchis coriophora E
Storczyk drobnokwiatowy Orchis ustulata E
Storczyk kukawka Orchis militaris V
Storczyk męski Orchis mascula V
Storczyk samczy Orchis morio V
Storczyk trójzębny Orchis tridentata Ex
Storzan bezlistny Epipogium aphyllum V
Szafirek miękkolistny Muscari comosum R
Szyplin zielny Dorycnium herbaceum R
Śnieżyca wiosenna* Leucoium vernum* V
Tłustosz pospolity dwubarwny Pinguicula vulgaris L. subsp. bicolor E
Tobołki alpejskie Thlaspi caerulescens R
Tobołki przerosłe (T. przerosłolistne) Thlaspi perfoliatum R
Tocja alpejska Tozzia alpina subsp. carpatica R
Tojad lisi Aconitum lycoctonum
(Aconitum vulparia)
R
Turówka leśna Hierochloë australis R
Turówka wonna Hierochloë odorata R
Turzyca bagienna Carex limosa V
Turzyca Bueka Carex buekii I
Turzyca Buxbauma Carex buxbaumii V
Turzyca ciborowata Carex bohemica V
Turzyca cienista Carex umbrosa R
Turzyca Davalla Carex davalliana V
Turzyca luźnokwiatowa Carex vaginata V
Turzyca oścista Carex atherodes R
Turzyca pchla Carex pulicaris V
Turzyca rozsunięta Carex divulsa R
Turzyca skąpokwiatowa Carex pauciflora V
Turzyca zgrzebłowata Carex strigosa V
Uwroć wodna Crassula aquatica Ex
Warzucha polska Cochlearia polonica Ex
Wątlik błotny Hammarbya paludosa V
Wełnianeczka alpejska Baeothryon alpinum V
Wieczornik damski* Hesperis matronalis* R
Wierzba borówkolistna Salix myrtilloides R
Wilczomlecz (Ostromlecz) pstry Euphorbia epithymoides R
Wiśnia karłowata Cerasus fruticosa (Prunus fruticosa) V
Włosienicznik (Jaskier) Baudota Batrachium baudotii I
Wyblin jednolistny Malaxis monophyllos R
Zaraza alzacka Orobanche alsatica R
Zaraza drobnokwiatowa Orobanche minor I
Zaraza gałęzista Orobanche ramosa R
Zaraza goryczelowa Orobanche picridis E
Zaraza niebieska Orobanche purpurea R
Zaraza wielka Orobanche elatior I
Zarzyczka (Kortusa) górska Cortusa matthioli R
Żabieniec trawolistny Alisma gramineum R
Żłobik koralowy Corallorhiza trifida V
Życica lnowa Lolium remotum E
Obecnie nieuznawany za odrębny gatunek, a jedynie wirozę mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus),
dającą w efekcie 2 powtarzalne morfotypy, wyraźnie odmienne od nieporażonych okazów gatunku
(Mirek Z., Piękoś-Mirkowa H., Zając A., Zając M. 2002. Flowering plants and pteridiophytes of Poland. A checklist.
Inst. Bot. im. W. Szafera, PAN, Kraków, ss. 442).
Gatunki występujące na terenie województwa wyłącznie jako rośliny synantropijne
(zawleczone, introdukowane lub zbiegłe z hodowli).

Materiał strony opracowano 20 czerwca 2005 roku. Autor opracowania: R. Bula.

Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr J.B. Parusel (dyrektor CDPGŚ)

WSL logo kolor poziom cdpgs logo box

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Po zapisaniu prześlemy email potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy