zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Lista mchów

lista-grzybow-zagrozonychPolska była jednym z pierwszych krajów europejskich, dla których zestawiona została czerwona lista gatunków mchów uznanych za wymarłe bądź w różnym stopniu zagrożone. W 1986 roku ukazała się Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce (Ochyra R. 1986, s. 119-128 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W. Red. 1986. Lista roślin wymierających i zagrożonych w Polsce. PWN, Warszawa). Lista obejmowała 121 gatunków, co stanowiło nieco ponad 20% flory mchów, która według ówczesnych zestawień liczyła około 650-660 gatunków. Znalazły się na niej: 4 gatunki uznane za wymarłe lub zaginione, 14 wymierających, 43 narażone na wymarcie, 29 rzadkich i 31 gatunków o nieokreślonym zagrożeniu.

Weryfikacja materiałów zielnikowych oraz wyniki badań taksonomicznych i briogeograficznych po roku 1986 spowodowały konieczność rewizji pierwszej polskiej czerwonej listy mchów. W drugim, poprawionym i uzupełnionym wydaniu listy z 1992 roku (Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, s. 79-85 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992. Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków) umieszczono 19 nowych gatunków i ogólna ich liczba wyniosła 137, w tym: 4 gatunki wymarłe lub zaginione, 17 gatunków wymierających, 45 gatunków narażonych na wymarcie i 29 gatunków rzadkich.

Nie sprecyzowano statusu zagrożenia dla 42 gatunków (kategoria I - gatunki o nieokreślonym zagrożeniu). W porównaniu z listą z 1986 usunięto trzy gatunki: Myurella sibirica (jako gatunek niewystępujący w Polsce, podawany na podstawie błędnego oznaczenia) oraz Celliergon stramineum i Sphagnum majus (w oparciu o uaktualnione informacje pozbawione zostały statusu gatunku zagrożonego).

Analiza preferencji siedliskowych mchów zagrożonych w Polsce wskazuje, że do najbardziej narażonych należą gatunki: torfowiskowe i bagienne, epifityczne leśne oraz porastające drzewa wolnostojące, naskalne (zwłaszcza na głazach narzutowych), a także gatunki związane z martwym drewnem oraz rosnące na odsłoniętych, mokrych lub wilgotnych glebach.

Na terenie województwa śląskiego odnotowano 64 gatunki figurujące w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce. Wśród nich największą grupę stanowią gatunki narażone (30) oraz gatunki o nieokreślonym zagrożeniu (15). Kategorię E (wymierające) posiada 6 gatunków. Za wymarłe w Polsce uznano 2 gatunki, a jako rzadkie - 10 gatunków.

Od czasu ukazania się drugiego wydania Czerwonej listy mchów zagrożonych w Polsce, stan badań nad taksonomią, rozmieszczeniem i stopniem zagrożenia mchów, zarówno w Polsce jak i w Europie, uległ znacznemu postępowi. W świetle najnowszych badań, krajowa lista mchów zagrożonych powinna zostać zrewidowana i uzupełniona o szereg dalszych gatunków.

Wykaz gatunków mchów stwierdzonych w województwie śląskim
zamieszczonych w Czerwonej liście mchów zagrożonych w Polsce

Nazwa polska Nazwa łacińska Kategoria zagrożenia1
Bagiennik obły Pseudocalliergon turgescens Ex
Bagiennik widłakowaty Drepanocladus lycopodioides
(Pseudocalliergon lycopodioides)
V
Bagiennik żmijowaty Calliergon trifarium (Pseudocalliergon trifarium) V
Bagniak darniowy Philonotis caespitosa V
Bagniak długokończysty Philonotis marchica V
Bagniak włosowaty Philonotis arnellii V
Bezlist okrywowy Buxbaumia viridis V
Błotniszek wełnisty Helodium blandowii V
Błyszcze włoskowate Tomentypnum nitens V
Bruzdoząb pospolity Trematodon ambiguus R
Drabinowiec mroczny Cinclidium stygium V
Gruszecznik wiązkowy Entosthodon fascicularis R
Jeżolist zwyczajny Antitrichia curtipendula E
Jętniczek piłkowany Ephemerum serratum I
Krasnolist rdzawy Bryoerythrophyllum ferruginascens I
Krzywoszczeć pogięta Campylopus flexuosus V
Krzywoszczeć torfowa Campylopus pyriformis E
Krzywoszyj korzeniowy Amblystegium saxatile (A. radicale) R
Krzywoząb podsadnikowy Anacamptodon splachnoides E
Kulczak obcięty Acaulon muticum I
Miechera wysmukła Neckera pumila I
Moczara włoskowata Dichelyma capillaceum E
Mszar krokiewkowaty Paludella squarrosa V
Nastroszek amerykański Ulota hutchinsiae V
Nastroszek Brucha Ulota bruchii V
Nastroszek długoszypułkowy Ulota coarctata V
Nastroszek kędzierzawy Ulota crispa V
Nibyprątnik torfowy Pseudobryum cinclidioides V
Nurzypląs lancetowaty Cinclidotus fontinaloides V
Osadniczek goły Discelium nudum Ex
Parzęchlin długoszczecinowy Meesia longiseta V
Parzęchlin trójrzędowy Meesia triquetra V
Parzęchlin trzęsawiskowy Meesia uliginosa E
Pędzliczek szerokolistny Syntrichia latifolia I
Pędzliczek brodawkowaty Syntrichia papillosa I
Pędzliczek gładkowłoskowy Syntrichia laevipila I
Pędzliczek zielonawy Syntrichia virescens I
Podsadnik kulisty Splachnum sphaericum V
Podsadnik pęcherzykowaty Splachnum ampullaceum V
Potłumeczek kędzierzawy Rhabdoweisia crispata I
Prątniczek krzywoszyjkowy Phascum curvicollum (Microbryum curvicolle) I
Prątnik jajowaty Bryum subneodamense V
Prątnik nadobny Bryum callophyllum V
Prostoząbek taurycki Dicranum tauricum (Orthodicranum tauricum) R
Rokiet łąkowy Hypnum pratense V
Różnoząb delikatny Cynodontium tenellum I
Różnoząb zwodniczy Cynodontium fallax R
Sierpowiec moczarowy Drepanocladus sendtneri V
Skorpionowiec brunatnawy Scorpidium scorpidioides V
Skrętek wapienny Funaria muhlenbergii R
Skrzydlik studziennik Octodiceras fontanum (Fissidens fontanus) E
Skrzydlik tęgoszczecinowy Fissidens crassipes R
Soczeniczek aloesowaty Aloina aloides I
Szurpek porosły Orthotrichum lyellii I
Szurpek skalny Orthotrichum rupestre I
Tęposz niski Leptodictyum humile I
Torfowiec brodawkowaty Sphagnum papillosum V
Torfowiec pokrewny Sphagnum affine V
Widłoząb błotny Dicranum undullatum (D. bonjeanii) V
Wodnokrzywoszyj rzeczny Hygroamblystegium fluviatile R
Wodnokrzywoszyj zanurzony Hygroamblystegium tenax R
Zdrojek rokietowaty Fontinalis hypnoides V
Zrostniczek zielony Zygodon viridissimus R
Kategorie zagrożenia gatunków: Ex - wymarłe i zaginione, E - wymierające, V - narażone, R - rzadkie, I - o nieokreślonym zagrożeniu
(wg Ochyra R. 1992. Czerwona lista mchów zagrożonych w Polsce, s. 79-85 [W:] Zarzycki K., Wojewoda W., Heinrich Z. 1992.
Lista roślin zagrożonych w Polsce. Instytut Botaniki PAN, Kraków).
   Nazwy gatunkowe podane wg R. Ochyra. , J. Żarnowiec, H. Bednarek-Ochyra, 2003. Census catalogue of polish mosses.
Polish Academy of Sciences, Institut of Botany, Kraków, ss. 370.
Materiał strony opracowano 20 lipca 2005 roku. Autor opracowania: R. Bula przy współpracy dr. A. Stebla z Katedry i Zakładu Botaniki Farmaceutycznej i Zielarstwa Śląskiej Akademii Medycznej.
Pin It

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2016 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by SD LTD / FreshSeo
sponsorzy