zaproponuj artykuł

Instytucje i organizacje

Geoportale

 
ORSIP - Geoportal Województwa Śląskiego
ORSIP - Moduł Przyroda
BioGeo Silesia
 
Geoportal RDOŚ Katowice
geoportal.gov.pl

Biblioteki cyfrowe

 
Kolekcja "Natura" ŚBC
 

Infografiki

Infografika Kleszcze
Kleszcze

Przeobrażenia restrukturyzacyjne przemysłu

W ostatnim piętnastoleciu, w wyniku przeobrażeń społeczno-politycznych i gospodarczych w Polsce, w przemyśle województwa śląskiego dokonują się przekształcenia własnościowe, a także zmiany dotyczące liczby zatrudnionych i profilu produkcji. Wyrazem postępującego procesu restrukturyzacji gospodarki jest systematyczny wzrost znaczenia sektora prywatnego oraz spadek liczby przedsiębiorstw państwowych, przy równoczesnym znacznym wzroście ilości spółek prawa handlowego.

W województwie śląskim w 2001 roku zarejestrowanych było 403,4 tys. podmiotów gospodarczych, w tym 315,2 tys. jednostek osób fizycznych. W stosunku do roku 1995 nastąpił przyrost liczby podmiotów gospodarczych o ponad jedną trzecią. Wśród podmiotów sektora prywatnego, których liczba wynosiła 388,8 tys., czyli 96,4%, największy udział miały jednostki osób fizycznych (81,1%). Własność zagraniczną stanowiło 3,9 tys. podmiotów, tj. około 1% jednostek sektora prywatnego. W porównaniu z potencjałem ludnościowym, odsetek podmiotów z kapitałem zagranicznym jest w regionie nieproporcjonalnie niski. Jednak pod względem wielkości zainwestowanego kapitału, województwo śląskie ustępuje jedynie województwu mazowieckiemu. Widoczny jest wyraźny wzrost podmiotów usługowych, zwłaszcza sekcji handel i naprawy, pośrednictwo finansowe, obsługa nieruchomości i firm, hotele i restauracje. Są to sekcje najbardziej dynamicznie rozwijające się w ostatnich latach.

W celu wsparcia i przyspieszenia procesów restrukturyzacyjnych oraz stworzenia nowych miejsc pracy, w czerwcu 1996 roku rząd RP powołał Katowicką Specjalną Strefę Ekonomiczną S.A. (KSSE). W jej skład wchodzą cztery podstrefy: gliwicka, jastrzębsko-żorska, sosnowiecko-dąbrowska i tyska. KSSE zajmuje prawie 1000 ha i obejmuje ponad 20 różnych obszarów, co umożliwia inwestorom wybór dogodnej lokalizacji. Większość obszarów znajduje się w pobliżu międzynarodowych tras wschód-zachód (Lwów – Wrocław – Berlin) i południe-północ (Bratysława – Cieszyn – Gdańsk).

Katowicka Specjalna Strefa Ekonomiczna jest liderem wśród polskich stref pod względem wielkości inwestycji. Jej największą inwestycją jest fabryka samochodów Opel w Gliwicach, która zatrudnia 2000 osób, a wartość zainwestowanego kapitału to 1,2 mld zł. Zlokalizowanie w regionie dwóch dużych fabryk samochodów, czołowych światowych firm (Fiat i Opel), przyczyniło się do budowy zakładów przez inne zagraniczne firmy motoryzacyjne. Należą do nich:

  • Isuzu Motors – jeden z największych producentów silników na świecie, który zainwestował w podstrefie tyskiej ponad 400 mln zł i zatrudnia około 350 osób. Produkcja zakładu skierowana jest do firm samochodowych zlokalizowanych w Polsce i innych krajach Europy,
  • Delphi Automotiv Systems z USA zainwestował w produkcję przekładni do samochodów 100 mln zł i zatrudnia 200 osób,
  • Lear Corporation, specjalizujący się w produkcji siedzeń samochodowych dla Fiata, zainwestował 78 mln zł i zatrudnia około 500 osób,
  • Brytyjsko-amerykański koncern TRW uruchomił produkcję w dwóch firmach, z których Lucas Varity specjalizuje się w tarczach hamulcowych, a Teneco w amortyzatorach i tłumikach. Zainwestował on około 80 mln zł i zatrudnia 200 osób,
  • Spółka Power Train o wspólnym udziale Fiata i General Motors produkuje w Bielsku silniki wysokoprężne,
  • Manuli Auto Poland specjalizuje się w elementach klimatyzacyjnych,
  • Inwestorów japońskich, oprócz Isuzu, reprezentuje firma Toyo Seal produkująca uszczelki do łożysk. Udział branży samochodowej w strefie katowickiej wynosi koło 60%.

Drugą branżą, której udział wynosi 14% kapitału to przemysł szklarski. Czołową inwestycją jest huta szkła w Częstochowie, amerykańskiego koncernu Guardian, który zainwestował 400 mln zł i wprowadził najnowocześniejszą technologię produkcji szkła. Branżę szklarską reprezentuje także luksemburska inwestycja firmy Vitrum i holenderska Vetrad. Zainwestowała tu również francuska firma Saint Gobain budując fabrykę szkła za 500 mln zł w Dąbrowie Górniczej, przejmując i modernizując zakład szyb zespolonych w Żorach oraz produkując wełnę szklaną w Gliwicach. Zakład wełny szklanej buduje w Dąbrowie Górniczej także niemiecki Pfeiderer. Do inwestycji produkujących wyłącznie na rynek krajowy można zaliczyć także zakłady produkcji gazów technicznych w Gliwicach i Siewierzu (BOC), Zawierciu (Air Products) i Dąbrowie Górniczej (L’air Liquide). Francuski koncern Air Liquide – potentat na rynku europejskim, którego tlenownia przy „Hucie Katowice” jest największą tego typu instalacją w Polsce, zainwestował łącznie ok. 200 mln franków. Nową acetylenownię w Chorzowie uruchomił w 1999 roku także niemiecki Messer Griesheim. Spośród innych międzynarodowych firm, które zainwestowały w przemysł województwa należy wymienić:

  • niemiecki Ekocem, który zainwestował 150 mln zł w produkcję cementu, wykorzystując do produkcji cementu żużel odpadowy,
  • włoską firmę Mapei, która specjalizuje się w produkcji klei do płytek ceramicznych oraz dodatków do zapraw,
  • szwedzką firmę Atlas-Copco, która zainwestowała w produkcję klei,
  • hiszpańską firmę Roca, która uruchomiła produkcję ceramiki szklanej w zakładzie ZWS „Silesia”.

Głównym czynnikiem lokalizacji w/w zakładów w regionie było zdobycie nowych rynków zbytu. Podobny charakter mają inwestycje w branży spożywczej: PepsiCo, które zainwestowało w produkcję wody mineralnej w Żywcu, Heineken – w produkcję piwa i słodu w Żywcu, Cieszynie i Bielsku, Unilever – w zakłady tłuszczu w Katowicach, Kraft Jacobs Suchard – w zakłady w Cieszynie, Danone – w zakłady w Bieruniu i Tychach oraz South African Breweries z RPA – w produkcję piwa w Tychach. Większość wymienionych inwestycji ukierunkowana jest na zaspakajanie potrzeb mieszkańców, bądź innych branż przemysłu o charakterze konsumenckim. Wśród światowych firm, które zainwestowały w województwie niestety brak tych, które reprezentują przemysły wysokich technologii.

Dotychczas Śląsk kojarzony był głównie z przemysłem ciężkim – z górnictwem i hutnictwem. Dzięki nowym inwestycjom odchodzi on powoli od swojego poprzedniego oblicza.

O stronie

Serwis o przyrodzie województwa śląskiego opracowywany jest przez Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska we współpracy ze specjalistami z różnych dziedzin przyrodoznawstwa. Wszystkich zainteresowanych, zarówno amatorów, jak i profesjonalistów, zapraszamy do współredagowania oraz wzbogacania jego zawartości.

dr Jerzy B. Parusel

Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska jest jednostką organizacyjną Samorządu Województwa Śląskiego.

      logo CDPGS small logo slaskie kolorowe rgb

Newsletter

Informacje o bieżących wydarzeniach.

Zapisując się do newslettera zgadzasz się na postanowienia zawarte w naszej Polityce prywatności. Po zapisaniu prześlemy e-mail potwierdzający dopisanie do newslettera. Prosimy o potwierdzenie subskrypcji.

Zbiorcze RSS | Kalendarz RSS

© 2020 Centrum Dziedzictwa Przyrody Górnego Śląska |
Design by PF / FreshSeo
sponsorzy


Na naszej stronie internetowej używamy plików cookie. Niektóre z nich są niezbędne dla funkcjonowania strony, inne pomagają nam w ulepszaniu tej strony i doświadczeń użytkownika (Tracking Cookies). Możesz sam zdecydować, czy chcesz zezwolić na pliki cookie. Należy pamiętać, że w przypadku odrzucenia, nie wszystkie funkcje strony mogą być dostępne.